Released

EL COLOR DEL CAMALEON

Andrés Lubbert
Intro

un film de Andrés Lubbert


Mini-foto voor intro: 
Info

en film de Andrés Lubbert, en co-production avec la RTBF, Blume Producciones (Chili), Made in Germany (Allemange) et Cinesdud Promotion (France) avec le support du VAF | filmfund, Creative Europe, le centre du cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles.

Pendant le régime de Pinochet, Jorge est interpelé par les services secrets chiliens qui usent de violence pour le forcer à travailler pour eux. Il parvient à s'échapper et devient caméraman de guerre. Aujourd'hui, son fils réalise de lui un portrait psychologique, cherchant à reconstruire son passé chilien décomposé.

Credits

written & directed by Andrés Lübbert
director of photography David Bravo
edited by Guillermo Badilla Coto
original music by Alejandro Rivas Cottle

editing consultant Anna Savchenko
sound engineer Chile Juan Pablo Manriquez
sound engineer Germany Cesar Fernandez Boraz
sound engineer Belgium Maarten Leemans, Dieter De Mulder

production Chile Francisco Ovalle
voice over actor Nico Duran
additional research Javier Rebolledo
color grading Veerle Zeelmaekers
sound edit Lieven Dermul
sound mix Marius Heuser

delegate producers Eric Goossens & Frederik Nicolai
delegate co-producers Flor Rubina & David Bravo

Press

De Standaard, 24 februari 2017

EEN CHILEENSE ERFENIS: VADER EN ZOON LÜBBERT 
‘SOMS VOELDE IK MIJ SLACHTOFFER, SOMS FOLTERAAR’
In de jaren 70 probeerde de Chileense geheime dienst Jorge Lübbert op te leiden tot moordmachine. Jorge vluchtte en leed in stilte. Tot zijn zoon Andrés zijn geheim ontdekte. Hoe meer de zoon wou weten, hoe harder de vader zweeg. Langzaamaan dichtten ze de kloof, met een gezamenlijke documentaire over het pijnlijke verleden van de vader. ‘We zijn allebei ver gegaan.’
Yves Delepeleire, foto Fred Debrock
‘Twaalf jaar al staat mijn leven in het teken van de zoektocht naar mijn vader, naar wie hij écht is. Het voelt alsof ik zijn trauma op mij heb genomen. Ik wilde alles van zijn verleden weten. Elk gruwelijk detail. Elke plek waar hij was geweest. Elke pijnlijke herinnering die hij misschien al was vergeten. Ik moest dit doen. Gaandeweg heb ik geleerd dat die zoektocht er evengoed een was naar mijn eigen identiteit. Alles wat ik ben geworden, heb ik aan mijn vader te danken.’
De Belgische filmmaker Andrés Lübbert (32) groeide op in Leuven, met een geromantiseerd beeld van zijn vader: een Chileen die, zoals zovelen destijds, was gevlucht voor het regime van Augusto Pinochet. Papa’s verhaal was dat van zijn Chileense vrienden in Leuven, dacht de zoon. En zijn vader, die zweeg.
‘Toch merkte ik als kind al dat hij anders was’, zegt Andrés. ‘Hij leed aan slapeloosheid en verslavingen. Toen ik 16 was, vond mijn moeder hem na dagen zoeken op een pleintje. Bewusteloos. Hij vluchtte ook in zijn werk, als cameraman in oorlogsgebied. Ik begreep niet waarom hij steeds weer het gevaar opzocht, terwijl hij dat destijds was ontvlucht. Hij had een vrouw en twee kleine kinderen. Soms was hij weken of zelfs maanden van huis. Ik kon zijn bizarre gedrag niet verklaren. Ik wilde hem begrijpen.’
We spreken elkaar in de schaduw van het Berlaymontgebouw, waar de Europese Commissie zit. Andrés’ vader werkt er sinds enkele jaren als cameraman voor Europese politici. Jorge (60) zal op vraag van zijn zoon wat later voor het interview aanschuiven. ‘Sommige zaken vertel ik liever niet waar mijn vader bij is, ook al weet ik dat hij ze zal lezen. Het zou te ongemakkelijk zijn.’ De verborgen familiegeschiedenis heeft hen allebei getekend.
DE SCHADUW VAN PINOCHET 
Jorge beseft dat hij het zaadje destijds zelf bij zijn zoon heeft geplant. Dat hij Andrés’ obsessie met zijn verleden heeft gevoed. ‘Zwijgen en vergeten leek me al die tijd de beste overlevingsstrategie,’ vertelt hij, als hij erbij is komen zitten. ‘Ik vond niet dat ik mijn kinderen met mijn verleden lastig moest vallen. Mijn vrouw dacht er anders over. Ze had gelijk. Maar ik was er niet klaar voor. Ik vond de woorden niet. Ik heb gruwelijke dingen gezien... en gedaan. Ik heb mijn duistere kant, het beest in mij, wakker gemaakt.’
Hij schudt het hoofd. ‘Andrés weet nu veel over mij, maar nog lang niet alles. Sommige dingen zijn gewoon te erg om te vertellen. Te intiem.’
KLAARGESTOOMD OM TE MOORDEN
Toch wist de zoon, die nu een documentaire over zijn zoektocht klaar heeft, lange tijd veel meer dan zijn vader kon vermoeden. Eind jaren 70 vertelde Jorge één keer zijn verhaal, het ware verhaal, aan zijn therapeut, de Chileense psychiater Jorge Barudy. Die was zelf voor de dictatuur van Pinochet gevlucht en woonde ook in Leuven. De audiotapes van die sessies zijn verloren gegaan, maar de oudere broer van Jorge, lang balling in Oost-Duitsland, had er een transcriptie van gemaakt en bewaard.
‘Mijn oom Orlando Lübbert is veel ouder dan mijn vader en altijd een beetje een vaderfiguur voor hem geweest’, zegt Andrés. ‘Ik was 19 toen ik voor het eerst alleen naar Chili reisde en daar bij mijn oom overnachtte. Hij is de eerste die mij heeft verteld wat er werkelijk met mijn vader is gebeurd. Dat hij door de Chileense geheime dienst werd getraind om geheim agent en moordenaar te worden, op de vreselijkste wijzen vaak. Daarna was ik enorm in de war: bang om naar België terug te keren, bang dat ik voortaan anders naar mijn vader zou kijken.’
Drie jaar later gaf Orlando de transcriptie van de sessies aan Andrés. De gruwel openbaarde zich aan hem, veertig pagina’s lang, tot in de kleinste details, en geschreven in de eerste persoon.
‘Mijn broer heeft Andrés met de beste bedoelingen geholpen’, zegt Jorge. ‘Maar in het begin was ik kwaad. Ik vond dat niemand het recht had mijn verhaal te lezen.’
Dat verhaal begon, vertelt Jorge, bij zijn buurman indertijd, een lijfwacht van Pinochet en altijd op zoek naar talent. Hij zag wel iets in de technisch ingenieur die voor een telefoonmaatschappij in Chili werkte. Dus werd Jorge subtiel door zijn baas bij de maatschappij ‘gerekruteerd’. Eerst leerde hij telefoons af te luisteren en stroom af te tappen, skills die elke goede spion onder de knie moet hebben. Hij was er goed in, dacht zelfs zijn bedrijf een dienst te bewijzen. Het bleek maar een eerste test, een opstapje naar meer.
Jorge: ‘Als je wilt dat iemand voor je werkt, moet je zijn geest kapotmaken. Daarna doet hij alles wat je vraagt. Zo ging de geheime dienst te werk. Ik moest stoppen mens te zijn, ik moest mijn emoties uitschakelen en een machine worden, klaar om te moorden. Het was psychologische terreur.
Brainwashing. Hetzelfde proces als waarmee vandaag jihadisten worden geïndoctrineerd, om aanslagen te plegen en mensen te onthoofden.’
Jorge heeft er gestaan, op dat point of no return. De dood deed hem niets meer. Niet die van anderen, niet die van hemzelf. Hij zou zichzelf hebben opgeblazen, als ze hem dat hadden bevolen.
‘Het transformatieproces duurde amper zes maanden. Met dreigementen probeerden ze mij van mijn familie los te koppelen. Ze ontvoerden mij geregeld voor een paar dagen en brachten me naar een geheime plek waar ik werd “getraind”. Ik had een sterke persoonlijkheid, kon meer verdragen dan ande-
ren. Ik had talent om geweld te incasseren. Maar hoe sterk je wil ook is, vroeg of laat breek je.’
Zijn moeder, zegt Jorge, is zijn redding geweest. In de donkerste uren dacht hij aan zijn gelukkige kindertijd, hoe zij door z’n haar woelde. ‘Ik was haar lieveling, ik kon haar niet verraden. Toen ik doorhad dat mijn familie kon worden gegijzeld, is alles veranderd. Ik besefte dat ik weg moest.’
Met de hulp van zijn vader en de Duitse ambassade kon hij naar Oost-Berlijn, waar ook zijn broer was en waar hij een jaar zou blijven. Toen ze hem ook daar op het spoor kwamen, sloeg hij andermaal op de vlucht. Deze keer naar Leuven en met de hulp van Amnesty International, dat de geheime dienst op een dwaalspoor zette naar Zweden. ‘In Oost-Berlijn zaten veel Chilenen. Ik ben er nu van overtuigd dat de geheime dienst mij daarheen wilde sturen om in die gemeenschap van ballingen te infiltreren.’
TERUG NAAR HET SLACHTHUIS
Op 19 juli 1979 kwam Jorge aan in het station van Leuven. Dat eerste jaar in België woonde hij bij zijn psychiater, bij wie hij twee keer per week therapie volgde. En toen leerde hij Mimi kennen, met wie hij nog altijd gelukkig samen is. Ze gingen in een gemeenschapshuis wonen en kregen twee zonen: Federico en Andrés. Een heel gewoon leven, zo leek het. Tot Andrés in Chili ontdekte wie zijn vader was geweest. De eerste keer dat de zoon zijn vader met z’n demonen probeerde te confronteren, zaten ze samen in de auto. Zo kan mijn vader niet weg, dacht Andrés.
‘Hij blokkeerde volledig, kon geen woord meer uitbrengen. Dat heeft zo’n diepe indruk op mij gemaakt dat ik het onderwerp niet meer ter sprake durfde brengen.’
Het zou nog jaren duren voor het idee van een documentaire bespreekbaar werd. En voor hij zijn vader zover kreeg naar de oorden van de gruwel terug te keren, die er vaak verlaten bij lagen, gestold in de tijd.
Tijdens het draaien toetste Andrés beetje bij
beetje de details bij zijn vader af. En beetje bij beetje begon Jorge zich meer te herinneren, dingen die hij zijn therapeut niet had verteld.
‘Die confrontatie was heel zwaar’, zegt Jorge. ‘Alles kwam terug. Hoe ik geblinddoekt naar die plaatsen werd gebracht. De experimenten die ze er met mij deden. Ik herkende het krakende geluid van de deuren. Ik zag mijn folteraars opnieuw in de ruimte staan. Al die tijd dacht ik dat ik mijn geheugen had gewist, maar ik had de herinneringen gewoon ergens heel diep opgeslagen.’
Een van de ergste dingen waaraan Jorge werd blootgesteld, was shocktherapie zoals je die in de film A Clockwork Orange ziet, erop gericht om daders te conditioneren en gevoelloos te maken voor geweld. Dagenlang, zonder enig besef van tijd en ruimte, werd hij verplicht naar de goorste gewelddaden te kijken. Al in 1978 beschreef Peter Watson de methode in War on the Mind.
Het militaire regime in Chili was een van de eerste om ze zo gruwelijk efficiënt toe te passen.
‘Later zijn ze nog verder gegaan’, vertelt Andrés. ‘Een van zijn folteraars heeft een matrasrooster op hem gelegd, met daarbovenop een bloedend lijk. Mijn vader moest zo een hele nacht blijven liggen. Het is een van de laatste dingen die hij in therapie heeft beschreven.’
In de documentaire neemt de zoon zijn vader mee naar het ‘slachthuis’, waar Jorge moest toekijken hoe lijken werden verminkt, en naar de hangars die als folterkamers werden gebruikt. Er vallen veel stiltes. Details geven, daar heeft Jorge het nog altijd heel moeilijk mee. ‘Omdat ze niet nodig zijn om te begrijpen. En omdat ik er niet fier op ben. Soms voelde ik mij slachtoffer, soms folteraar. Door de methoden die ze gebruiken, voel je je op de duur een van hen.’
‘Mijn vader heeft misschien erge dingen gedaan en moeten doen,’ zegt Andrés, ‘maar hij is niet de moordmachine geworden die ze van hem wilden maken. Toen ik de transcriptie van zijn verhaal voor het eerst las, was ik in paniek. Ik wilde van zijn therapeut weten hoe ver hij was gegaan en of hij had gedood. Door zijn beroepsgeheim kon hij niet veel vertellen. Maar zonder dat ik ernaar vroeg, stelde hij mij gerust: “Uw vader heeft niemand vermoord.” En misschien zijn sommige dingen nog erger dan iemand doden, maar ik kan mijn vader niets kwalijk nemen.’
DE SCHADUW VAN PINOCHET
‘Eigenlijk is het een wonder dat hij nog leeft na alles wat hij heeft meegemaakt. Hij is en blijft een slachtoffer. Dat heb ik altijd in het achterhoofd gehouden. Bovendien: hij heeft de moed gehad om erover te praten en te zeggen dat het hem spijt. Dat kan niet van zijn folteraars worden gezegd, die nog altijd vrij rondlopen en alles blijven ontkennen.’
CHILI WIL VOORAL VERGETEN
Die folteraars wou Andrés voor zijn documentaire met de waarheid confronteren. ‘Ik heb zijn baas bij de telefoonmaatschappij thuis opgezocht. Hij ontkende alles of zei dat zijn geheugen hem in de steek liet.’ Gevaarlijker was de poging om met José P. in contact te komen, de broer van een jeugdvriend van Jorge en een van de meest gevreesde instructeurs van de Chileense geheime dienst. Sadistisch, en door de CIA opgeleid aan de beruchte ‘school voor moordenaars’ in Panama.
‘Met de hulp van een journalist in Chili had ik zijn militair dossier bemachtigd’, zegt Andrés. ‘Tot voor kort was hij onderdirecteur van een militaire school. Hij woont in een militaire compound, waar je niet zomaar kunt aanbellen. Dus heb ik de plek geschaduwd, om uit te zoeken wat de beste manier zou zijn om hem te benaderen. Mijn vader was in alle staten. Hij wou niet dat ik daarmee doorging, anders zou hij zijn koffers pakken, zei hij.’
‘Ik heb Andrés verplicht die militaire dossiers in water op te lossen en te verscheuren’, zegt Jorge. ‘Elk spoor, elk bewijs moest worden opgeruimd.’
Andrés erkent dat zijn vader er goed aan heeft gedaan hem tegen te houden. ‘Ik wilde ver gaan. Heel ver. Te ver misschien. Wat zou ik erbij gewonnen hebben? José P. zou nooit hebben toegegeven wat hij had gedaan, en het zou ons waarschijnlijk onnodig in gevaar hebben gebracht. Mijn vader weet tot wat mensen zoals hij in staat zijn. In het leger in Chili zitten nog altijd mensen die tijdens de dictatuur hun handen vuil hebben gemaakt en daar nooit voor veroordeeld zijn. Ze zijn nog altijd redelijk goed georganiseerd. Een paar telefoontjes en ze weten je zo te vinden.’
Zijn ze niet bang voor de reacties, of zelfs repercussies, als de documentaire later
dit jaar in Chili zal worden vertoond? Andrés zocht de ergste folteraars van zijn vader dan wel niet op, hij noemt de naam van José P. (en anderen) en toont zelfs een recente foto van hem. ‘Die man is zich tot vandaag waarschijnlijk nergens van bewust. De verrassing zal des te groter zijn’, zegt Andrés met pretoogjes. ‘Ik ben er zeker van dat hij door de documentaire in de problemen komt.’ Jorge weet beter: ‘Ik geloof niet dat hij nog zal worden aangeklaagd.’
Andrés hoopt, wil geloven, dat hun documentaire iets teweeg zal brengen. ‘Misschien zullen andere slachtoffers opstaan, als ze hem op de foto herkennen. De getuigenis van mijn vader zal in Chili een polemiek veroorzaken. Het is het verhaal van
een onschuldige man die het slachtoffer is geworden van een apparaat en die een ander gezicht geeft aan de terreur van dat apparaat. Hierna kunnen de Chilenen niet meer ontkennen wat destijds is gebeurd. Ze zullen niet meer kunnen zeggen: “Wij geloven u niet.” Want daar zijn ze altijd goed in geweest.’
Jorge en Andrés draaiden voor het eerst in Chili in 2013, tijdens een herdenking van de militaire staatsgreep in 1973. ‘Twee weken lang hadden alle tv-stations het erover, het leek wel collectief exorcisme’, vertelt Jorge. ‘Maar verder wordt er nooit over gesproken. Men wil het verleden vooral vergeten. In Chili is een maatschappelijk debat
over de dictatuur nooit echt mogelijk geweest.’
‘Of ze geraken niet verder dan tegen elkaar te schelden’, vult Andrés aan, ‘de “fascisten” tegen de “communisten”. De Chileense samenleving blijft compleet verdeeld.’
POINT FINAL
De lancering van de documentaire in Chili laat Jorge aan zich voorbijgaan. ‘Te zwaar.’ Het liefst zou hij er niet meer op terugkomen. ‘Ik ben blij dat ik mijn verhaal heb verteld. Het was belangrijk voor mezelf om alles te kunnen reconstrueren en begrijpen. Zonder mijn zoon en de hulp van anderen was dat niet gelukt. Maar nu valt er niets meer te vragen of te vertellen. Dit is een afgesloten hoofdstuk.’
Denkt Andrés er ook zo over? ‘Ik denk dat we allebei ver genoeg zijn gegaan. Weet je, ik heb me soms schuldig gevoeld. Ik ben geen psycholoog of therapeut, maar ik heb veel van mijn vader gevergd. Ik ben blij dat ik ben doorgegaan, maar ik twijfelde soms of ik er wel goed aan deed. Of het zijn ziel zou helen.’
‘Tijdens het draaien van de documentaire heb ik er een Chileense journalist en activist bij gehaald om mijn vader te interviewen, omdat ik voelde dat hij niet alles aan mij kwijt kon. Mijn vader vond dat hij al genoeg had verteld, ik vond van niet. Het is een lang proces geweest om de dialoog op gang te brengen, hij heeft het er nog altijd moeilijk mee.’
Hoe moeilijk ook, het heeft de afstand tussen beiden gedicht. De muur die zo lang tussen hen in stond, is gesloopt.
‘Elke minuut van het proces was intens’, zegt Jorge. ‘Het heeft iets losgemaakt, diep in mij. Ik heb altijd mijn grenzen aangegeven, maar ik heb mijn grenzen ook verlegd. Ik ben blij dat ik mijn zoon het vertrouwen heb gegeven om dit verhaal te vertellen. Ik ben trots op hem. Hij is een man geworden.’
‘Mijn vader heeft zijn grootste geheim aan mij toevertrouwd, in de hoop dat ik er iets goeds mee zou doen’, zegt Andrés. ‘Dat is het mooiste geschenk dat hij mij kon geven.’
‘El color del camaleon’ (‘De kleur van de kameleon’),  vanaf 7/3 in de kleinere cinemazalen, daarna op de festivals Docville en Millennium. Later dit jaar op Canvas en RTBF en ook in de bioscoop in Chili. www.docpoppies.be


 

EEN CHILEENSE ERFENIS: VADER EN ZOON LÜBBERT
‘SOMS VOELDE IK MIJ SLACHTOFFER, SOMS FOLTERAAR’

 

In de jaren 70 probeerde de Chileense geheime dienst Jorge Lübbert op te leiden tot moordmachine. Jorge vluchtte en leed in stilte. Tot zijn zoon Andrés zijn geheim ontdekte. Hoe meer de zoon wou weten, hoe harder de vader zweeg. Langzaamaan dichtten ze de kloof, met een gezamenlijke documentaire over het pijnlijke verleden van de vader. ‘We zijn allebei ver gegaan.’

Yves Delepeleire, foto Fred Debrock

‘Twaalf jaar al staat mijn leven in het teken van de zoektocht naar mijn vader, naar wie hij écht is. Het voelt alsof ik zijn trauma op mij heb genomen. Ik wilde alles van zijn verleden weten. Elk gruwelijk detail. Elke plek waar hij was geweest. Elke pijnlijke herinnering die hij misschien al was vergeten. Ik moest dit doen. Gaandeweg heb ik geleerd dat die zoektocht er evengoed een was naar mijn eigen identiteit. Alles wat ik ben geworden, heb ik aan mijn vader te danken.’

De Belgische filmmaker Andrés Lübbert (32) groeide op in Leuven, met een geromantiseerd beeld van zijn vader: een Chileen die, zoals zovelen destijds, was gevlucht voor het regime van Augusto Pinochet. Papa’s verhaal was dat van zijn Chileense vrienden in Leuven, dacht de zoon. En zijn vader, die zweeg.

‘Toch merkte ik als kind al dat hij anders was’, zegt Andrés. ‘Hij leed aan slapeloosheid en verslavingen. Toen ik 16 was, vond mijn moeder hem na dagen zoeken op een pleintje. Bewusteloos. Hij vluchtte ook in zijn werk, als cameraman in oorlogsgebied. Ik begreep niet waarom hij steeds weer het gevaar opzocht, terwijl hij dat destijds was ontvlucht. Hij had een vrouw en twee kleine kinderen. Soms was hij weken of zelfs maanden van huis. Ik kon zijn bizarre gedrag niet verklaren. Ik wilde hem begrijpen.’

We spreken elkaar in de schaduw van het Berlaymontgebouw, waar de Europese Commissie zit. Andrés’ vader werkt er sinds enkele jaren als cameraman voor Europese politici. Jorge (60) zal op vraag van zijn zoon wat later voor het interview aanschuiven. ‘Sommige zaken vertel ik liever niet waar mijn vader bij is, ook al weet ik dat hij ze zal lezen. Het zou te ongemakkelijk zijn.’ De verborgen familiegeschiedenis heeft hen allebei getekend.

DE SCHADUW VAN PINOCHET
Jorge beseft dat hij het zaadje destijds zelf bij zijn zoon heeft geplant. Dat hij Andrés’ obsessie met zijn verleden heeft gevoed. ‘Zwijgen en vergeten leek me al die tijd de beste overlevingsstrategie,’ vertelt hij, als hij erbij is komen zitten. ‘Ik vond niet dat ik mijn kinderen met mijn verleden lastig moest vallen. Mijn vrouw dacht er anders over. Ze had gelijk. Maar ik was er niet klaar voor. Ik vond de woorden niet. Ik heb gruwelijke dingen gezien... en gedaan. Ik heb mijn duistere kant, het beest in mij, wakker gemaakt.’
Hij schudt het hoofd. ‘Andrés weet nu veel over mij, maar nog lang niet alles. Sommige dingen zijn gewoon te erg om te vertellen. Te intiem.’

KLAARGESTOOMD OM TE MOORDEN
Toch wist de zoon, die nu een documentaire over zijn zoektocht klaar heeft, lange tijd veel meer dan zijn vader kon vermoeden. Eind jaren 70 vertelde Jorge één keer zijn verhaal, het ware verhaal, aan zijn therapeut, de Chileense psychiater Jorge Barudy. Die was zelf voor de dictatuur van Pinochet gevlucht en woonde ook in Leuven. De audiotapes van die sessies zijn verloren gegaan, maar de oudere broer van Jorge, lang balling in Oost-Duitsland, had er een transcriptie van gemaakt en bewaard.

‘Mijn oom Orlando Lübbert is veel ouder dan mijn vader en altijd een beetje een vaderfiguur voor hem geweest’, zegt Andrés. ‘Ik was 19 toen ik voor het eerst alleen naar Chili reisde en daar bij mijn oom overnachtte. Hij is de eerste die mij heeft verteld wat er werkelijk met mijn vader is gebeurd. Dat hij door de Chileense geheime dienst werd getraind om geheim agent en moordenaar te worden, op de vreselijkste wijzen vaak. Daarna was ik enorm in de war: bang om naar België terug te keren, bang dat ik voortaan anders naar mijn vader zou kijken.’

Drie jaar later gaf Orlando de transcriptie van de sessies aan Andrés. De gruwel openbaarde zich aan hem, veertig pagina’s lang, tot in de kleinste details, en geschreven in de eerste persoon.

‘Mijn broer heeft Andrés met de beste bedoelingen geholpen’, zegt Jorge. ‘Maar in het begin was ik kwaad. Ik vond dat niemand het recht had mijn verhaal te lezen.’

Dat verhaal begon, vertelt Jorge, bij zijn buurman indertijd, een lijfwacht van Pinochet en altijd op zoek naar talent. Hij zag wel iets in de technisch ingenieur die voor een telefoonmaatschappij in Chili werkte. Dus werd Jorge subtiel door zijn baas bij de maatschappij ‘gerekruteerd’. Eerst leerde hij telefoons af te luisteren en stroom af te tappen, skills die elke goede spion onder de knie moet hebben. Hij was er goed in, dacht zelfs zijn bedrijf een dienst te bewijzen. Het bleek maar een eerste test, een opstapje naar meer.
Jorge: ‘Als je wilt dat iemand voor je werkt, moet je zijn geest kapotmaken. Daarna doet hij alles wat je vraagt. Zo ging de geheime dienst te werk. Ik moest stoppen mens te zijn, ik moest mijn emoties uitschakelen en een machine worden, klaar om te moorden. Het was psychologische terreur.

Brainwashing. Hetzelfde proces als waarmee vandaag jihadisten worden geïndoctrineerd, om aanslagen te plegen en mensen te onthoofden.’

Jorge heeft er gestaan, op dat point of no return. De dood deed hem niets meer. Niet die van anderen, niet die van hemzelf. Hij zou zichzelf hebben opgeblazen, als ze hem dat hadden bevolen.
‘Het transformatieproces duurde amper zes maanden. Met dreigementen probeerden ze mij van mijn familie los te koppelen. Ze ontvoerden mij geregeld voor een paar dagen en brachten me naar een geheime plek waar ik werd “getraind”. Ik had een sterke persoonlijkheid, kon meer verdragen dan anderen. Ik had talent om geweld te incasseren. Maar hoe sterk je wil ook is, vroeg of laat breek je.’
Zijn moeder, zegt Jorge, is zijn redding geweest. In de donkerste uren dacht hij aan zijn gelukkige kindertijd, hoe zij door z’n haar woelde. ‘Ik was haar lieveling, ik kon haar niet verraden. Toen ik doorhad dat mijn familie kon worden gegijzeld, is alles veranderd. Ik besefte dat ik weg moest.’

Met de hulp van zijn vader en de Duitse ambassade kon hij naar Oost-Berlijn, waar ook zijn broer was en waar hij een jaar zou blijven. Toen ze hem ook daar op het spoor kwamen, sloeg hij andermaal op de vlucht. Deze keer naar Leuven en met de hulp van Amnesty International, dat de geheime dienst op een dwaalspoor zette naar Zweden. ‘In Oost-Berlijn zaten veel Chilenen. Ik ben er nu van overtuigd dat de geheime dienst mij daarheen wilde sturen om in die gemeenschap van ballingen te infiltreren.’

TERUG NAAR HET SLACHTHUIS
Op 19 juli 1979 kwam Jorge aan in het station van Leuven. Dat eerste jaar in België woonde hij bij zijn psychiater, bij wie hij twee keer per week therapie volgde. En toen leerde hij Mimi kennen, met wie hij nog altijd gelukkig samen is. Ze gingen in een gemeenschapshuis wonen en kregen twee zonen: Federico en Andrés. Een heel gewoon leven, zo leek het. Tot Andrés in Chili ontdekte wie zijn vader was geweest. De eerste keer dat de zoon zijn vader met z’n demonen probeerde te confronteren, zaten ze samen in de auto. Zo kan mijn vader niet weg, dacht Andrés.

‘Hij blokkeerde volledig, kon geen woord meer uitbrengen. Dat heeft zo’n diepe indruk op mij gemaakt dat ik het onderwerp niet meer ter sprake durfde brengen.’

Het zou nog jaren duren voor het idee van een documentaire bespreekbaar werd. En voor hij zijn vader zover kreeg naar de oorden van de gruwel terug te keren, die er vaak verlaten bij lagen, gestold in de tijd.

Tijdens het draaien toetste Andrés beetje bij beetje de details bij zijn vader af. En beetje bij beetje begon Jorge zich meer te herinneren, dingen die hij zijn therapeut niet had verteld.

‘Die confrontatie was heel zwaar’, zegt Jorge. ‘Alles kwam terug. Hoe ik geblinddoekt naar die plaatsen werd gebracht. De experimenten die ze er met mij deden. Ik herkende het krakende geluid van de deuren. Ik zag mijn folteraars opnieuw in de ruimte staan. Al die tijd dacht ik dat ik mijn geheugen had gewist, maar ik had de herinneringen gewoon ergens heel diep opgeslagen.’

Een van de ergste dingen waaraan Jorge werd blootgesteld, was shocktherapie zoals je die in de film A Clockwork Orange ziet, erop gericht om daders te conditioneren en gevoelloos te maken voor geweld. Dagenlang, zonder enig besef van tijd en ruimte, werd hij verplicht naar de goorste gewelddaden te kijken. Al in 1978 beschreef Peter Watson de methode in War on the Mind. Het militaire regime in Chili was een van de eerste om ze zo gruwelijk efficiënt toe te passen.

‘Later zijn ze nog verder gegaan’, vertelt Andrés. ‘Een van zijn folteraars heeft een matrasrooster op hem gelegd, met daarbovenop een bloedend lijk. Mijn vader moest zo een hele nacht blijven liggen. Het is een van de laatste dingen die hij in therapie heeft beschreven.’

In de documentaire neemt de zoon zijn vader mee naar het ‘slachthuis’, waar Jorge moest toekijken hoe lijken werden verminkt, en naar de hangars die als folterkamers werden gebruikt. Er vallen veel stiltes. Details geven, daar heeft Jorge het nog altijd heel moeilijk mee. ‘Omdat ze niet nodig zijn om te begrijpen. En omdat ik er niet fier op ben. Soms voelde ik mij slachtoffer, soms folteraar. Door de methoden die ze gebruiken, voel je je op de duur een van hen.’

‘Mijn vader heeft misschien erge dingen gedaan en moeten doen,’ zegt Andrés, ‘maar hij is niet de moordmachine geworden die ze van hem wilden maken. Toen ik de transcriptie van zijn verhaal voor het eerst las, was ik in paniek. Ik wilde van zijn therapeut weten hoe ver hij was gegaan en of hij had gedood. Door zijn beroepsgeheim kon hij niet veel vertellen. Maar zonder dat ik ernaar vroeg, stelde hij mij gerust: “Uw vader heeft niemand vermoord.” En misschien zijn sommige dingen nog erger dan iemand doden, maar ik kan mijn vader niets kwalijk nemen.’

DE SCHADUW VAN PINOCHET
‘Eigenlijk is het een wonder dat hij nog leeft na alles wat hij heeft meegemaakt. Hij is en blijft een slachtoffer. Dat heb ik altijd in het achterhoofd gehouden. Bovendien: hij heeft de moed gehad om erover te praten en te zeggen dat het hem spijt. Dat kan niet van zijn folteraars worden gezegd, die nog altijd vrij rondlopen en alles blijven ontkennen.’

CHILI WIL VOORAL VERGETEN
Die folteraars wou Andrés voor zijn documentaire met de waarheid confronteren. ‘Ik heb zijn baas bij de telefoonmaatschappij thuis opgezocht. Hij ontkende alles of zei dat zijn geheugen hem in de steek liet.’ Gevaarlijker was de poging om met José P. in contact te komen, de broer van een jeugdvriend van Jorge en een van de meest gevreesde instructeurs van de Chileense geheime dienst. Sadistisch, en door de CIA opgeleid aan de beruchte ‘school voor moordenaars’ in Panama.

‘Met de hulp van een journalist in Chili had ik zijn militair dossier bemachtigd’, zegt Andrés. ‘Tot voor kort was hij onderdirecteur van een militaire school. Hij woont in een militaire compound, waar je niet zomaar kunt aanbellen. Dus heb ik de plek geschaduwd, om uit te zoeken wat de beste manier zou zijn om hem te benaderen. Mijn vader was in alle staten. Hij wou niet dat ik daarmee doorging, anders zou hij zijn koffers pakken, zei hij.’

‘Ik heb Andrés verplicht die militaire dossiers in water op te lossen en te verscheuren’, zegt Jorge. ‘Elk spoor, elk bewijs moest worden opgeruimd.’

Andrés erkent dat zijn vader er goed aan heeft gedaan hem tegen te houden. ‘Ik wilde ver gaan. Heel ver. Te ver misschien. Wat zou ik erbij gewonnen hebben? José P. zou nooit hebben toegegeven wat hij had gedaan, en het zou ons waarschijnlijk onnodig in gevaar hebben gebracht. Mijn vader weet tot wat mensen zoals hij in staat zijn. In het leger in Chili zitten nog altijd mensen die tijdens de dictatuur hun handen vuil hebben gemaakt en daar nooit voor veroordeeld zijn. Ze zijn nog altijd redelijk goed georganiseerd. Een paar telefoontjes en ze weten je zo te vinden.’

Zijn ze niet bang voor de reacties, of zelfs repercussies, als de documentaire later dit jaar in Chili zal worden vertoond? Andrés zocht de ergste folteraars van zijn vader dan wel niet op, hij noemt de naam van José P. (en anderen) en toont zelfs een recente foto van hem. ‘Die man is zich tot vandaag waarschijnlijk nergens van bewust. De verrassing zal des te groter zijn’, zegt Andrés met pretoogjes. ‘Ik ben er zeker van dat hij door de documentaire in de problemen komt.’ Jorge weet beter: ‘Ik geloof niet dat hij nog zal worden aangeklaagd.’

Andrés hoopt, wil geloven, dat hun documentaire iets teweeg zal brengen. ‘Misschien zullen andere slachtoffers opstaan, als ze hem op de foto herkennen. De getuigenis van mijn vader zal in Chili een polemiek veroorzaken. Het is het verhaal van een onschuldige man die het slachtoffer is geworden van een apparaat en die een ander gezicht geeft aan de terreur van dat apparaat. Hierna kunnen de Chilenen niet meer ontkennen wat destijds is gebeurd. Ze zullen niet meer kunnen zeggen: “Wij geloven u niet.” Want daar zijn ze altijd goed in geweest.’

Jorge en Andrés draaiden voor het eerst in Chili in 2013, tijdens een herdenking van de militaire staatsgreep in 1973. ‘Twee weken lang hadden alle tv-stations het erover, het leek wel collectief exorcisme’, vertelt Jorge. ‘Maar verder wordt er nooit over gesproken. Men wil het verleden vooral vergeten. In Chili is een maatschappelijk debat over de dictatuur nooit echt mogelijk geweest.’

‘Of ze geraken niet verder dan tegen elkaar te schelden’, vult Andrés aan, ‘de “fascisten” tegen de “communisten”. De Chileense samenleving blijft compleet verdeeld.’

POINT FINAL
De lancering van de documentaire in Chili laat Jorge aan zich voorbijgaan. ‘Te zwaar.’ Het liefst zou hij er niet meer op terugkomen. ‘Ik ben blij dat ik mijn verhaal heb verteld. Het was belangrijk voor mezelf om alles te kunnen reconstrueren en begrijpen. Zonder mijn zoon en de hulp van anderen was dat niet gelukt. Maar nu valt er niets meer te vragen of te vertellen. Dit is een afgesloten hoofdstuk.’

Denkt Andrés er ook zo over? ‘Ik denk dat we allebei ver genoeg zijn gegaan. Weet je, ik heb me soms schuldig gevoeld. Ik ben geen psycholoog of therapeut, maar ik heb veel van mijn vader gevergd. Ik ben blij dat ik ben doorgegaan, maar ik twijfelde soms of ik er wel goed aan deed. Of het zijn ziel zou helen.’

‘Tijdens het draaien van de documentaire heb ik er een Chileense journalist en activist bij gehaald om mijn vader te interviewen, omdat ik voelde dat hij niet alles aan mij kwijt kon. Mijn vader vond dat hij al genoeg had verteld, ik vond van niet. Het is een lang proces geweest om de dialoog op gang te brengen, hij heeft het er nog altijd moeilijk mee.’

Hoe moeilijk ook, het heeft de afstand tussen beiden gedicht. De muur die zo lang tussen hen in stond, is gesloopt.

‘Elke minuut van het proces was intens’, zegt Jorge. ‘Het heeft iets losgemaakt, diep in mij. Ik heb altijd mijn grenzen aangegeven, maar ik heb mijn grenzen ook verlegd. Ik ben blij dat ik mijn zoon het vertrouwen heb gegeven om dit verhaal te vertellen. Ik ben trots op hem. Hij is een man geworden.’

‘Mijn vader heeft zijn grootste geheim aan mij toevertrouwd, in de hoop dat ik er iets goeds mee zou doen’, zegt Andrés. ‘Dat is het mooiste geschenk dat hij mij kon geven.’

‘El color del camaleon’ (‘De kleur van de kameleon’),  vanaf 7/3 in de kleinere cinemazalen, daarna op de festivals Docville en Millennium. Later dit jaar op Canvas en RTBF en ook in de bioscoop in Chili. www.docpoppies.be

Director

The Belgian-Chilean Andrés Lübbert has a Master in Audiovisual Arts from the RITCS film school in Brussels. His documentaries participated in more then 130 International Film Festivals in 20 countries, and won 19 prizes. Andrés tells stories about his intercultural environment about migration, identity, Human Rights and social issues.

FILMOGRAPHY

2017 Dying for life – 77 min
2016 El color del camaleón – 88 min
2012 Marichiweu, venceremos por siempre – 58 min
2010 Colores de La Gloria – 59 min
2009 La realidad – 10 min
2008 Trukyman – 20 min
2007 Búsqueda en el silencio – 62 min

Trailer
Awards / Festivals

 

Special mention, Dok.fest München, Germany
Official Selection Guadalajara International Film Festival, Mexico
Official Selection Sofia International Film Festival, Bulgaria
Official Selection Docville, Belgium
Official Selection Millenium International Documentary Film Festival, Belgium
Official Selection Festival Encuentros del Otro Cine (EDOC), Ecuador
Official Selection International Documentary Festival Buenos Aires (FIDBA), rgentina
Official Selection Festival de Cine de Lima, Peru
Official Selection MARFICI (Festival Internacional de Cine Independientede Mar del Plata), Argentina
Official Selection Human Rights Film Festival Bolivia, Bolivia
Official Selection SANFIC – Santiago International Film Festival, Chile
Official Selection Festival International du Film Nancy, France
Official Selection Festival Internacional de Cine Viña del Mar, Chile
Official Selection Golden Tree International Documentary Festival Germany
Official Selection Viva! Latino Film Festival NYC Int’l, USA
Official Selection Festival de Biarritz Amérique Latine France
Official Selection DokuBaku International Documentary Film Festival, Azerbaidjan
Official Selection Sao Paulo International Film Festival, Brazil

Best Director in Chilean Competition, Santiago International Film Festival (SANFIC), Chile
Audience Award, Santiago International Film Festival (SANFIC), Chile
Special mention, Dok.fest München
, Germany

Official Selection Guadalajara International Film Festival, Mexico
Official Selection Sofia International Film Festival, Bulgaria
Official Selection Docville, Belgium
Official Selection Millenium International Documentary Film Festival, Belgium
Official Selection Festival Encuentros del Otro Cine (EDOC), Ecuador
Official Selection International Documentary Festival Buenos Aires (FIDBA), rgentina
Official Selection Festival de Cine de Lima, Peru
Official Selection MARFICI (Festival Internacional de Cine Independientede Mar del Plata), Argentina
Official Selection Human Rights Film Festival Bolivia, Bolivia
Official Selection SANFIC – Santiago International Film Festival, Chile
Official Selection Festival International du Film Nancy, France
Official Selection Festival Internacional de Cine Viña del Mar, Chile
Official Selection Golden Tree International Documentary Festival, Germany
Official Selection Viva! Latino Film Festival NYC Int’l, USA
Official Selection Festival de Biarritz Amérique Latine, France
Official Selection DokuBaku International Documentary Film Festival, Azerbaidjan
Official Selection Sao Paulo International Film Festival, Brazil

Cinema-release in Belgium by Docpoppies
www.docpoppies.be

Cinema-release in Spain, Chili,...

 

Presskit
( ... )

EXITUS

Toon Loenders, Bob Thissen, Maximiliaan Dierickx
Intro

une série de documentaires par Toon Loenders, Bob Thissen & Maximiliaan Dierickx


Mini-foto voor intro: 
Info

une série de documentaires par Toon Loenders, Bob Thissen & Maximiliaan Dierickx, en coproduction avec VRT-Canvas, NTR:, Submarine, avec le support du VAF | Mediafund et le coBofund

3 amis, explorateurs urbains et réalisateurs de film, voyagent à travers le monde à la visite de lieux mystérieux et abandonnées.
L’exploration urbain n’est pas seulement leur passion, c’est aussi leur raison de vivre. Tout au cours de leurs voyages, ils partent à la découverte de lieux extraordinaire de laideur, désolation et même de beauté. Ils seront en route pour des milliers de kilomètres, toujours à la recherche de nouvelles adresses secrets et de lieux abandonnés, avec pour but: faire revivre les lieux mythiques par le biais de l’animation stop-motion.

Credits

With: Bob Thissen, Jeroen Swyngedouw
DOP: Maximiliaan Dierickx
Sound engineer: Gedeon Depauw
edited by: Bram Rabaey, Maarten Van Vooren
production: Samuel Bruyneel

Trailer
Presskit
( ... )

Inside

Marc Schmidt
Intro

un film de Marc Schmidt

En coproduction avec seriousFilm, avec l'aide du Netherlands Film Fund et le Flanders Audiovisual Fund.

Mini-foto voor intro: 
Info

Un film de Marc Schmidt, en coproduction avec seriousFilm, avec l'aide du Netherlands Film Fund et le Flanders Audiovisual Fund.

Comment vivez-vous le moment où le
contact avec le monde extérieur est perdu et vous n'êtes pas constamment
confronté à des stimuli? Dans une combinaison de séquences documentaires, des
effets visuels et un monologue intérieur fictif, le film suit une femme âgée
isolée de son environnement et se perd et se coule dans un état onirique dans
lequel ses pensées, ses souvenirs et les émotions se superposer.

Director

 

Marc Schmidt (1970) werkt als onafhankelijk regisseur en geluidsman van documentaire films. Na zijn studie film- en televisiewetenschap in Utrecht en de kunstacademie in Tilburg, heeft hij als geluidsman en editor aan de meest uiteenlopende producties gewerkt. Daarnaast regisseerde hij een aantal korte fictiefilms. In de loop van de jaren heeft de documentairefilm zijn liefde gewonnen. Behalve als geluidsman werkt hij nu voornamelijk als regisseur van documentaires voor de publieke omroep. 
De rol van sociale codes in ons leven is een terugkerend thema in zijn werk. Hij maakte onder andere Schoolplein, een conceptuele documentaire over een schoolplein, gefilmd vanaf zijn balkon, en Bidcatcher, een visuele impressie van een veiling, waarmee hij de prijs voor beste documentaire op het Tampere Filmfestival won. Momenteel ontwikkelt hij Het Chimpansee Complex, een film over het resocialisatieproces van getraumatiseerde chimpansees.
De regels van Matthijs is een persoonlijke documentaire over zijn autistische schoolvriend.

Marc Schmidt (1970) werkt als onafhankelijk regisseur en geluidsman van documentaire films. Na zijn studie film- en televisiewetenschap in Utrecht en de kunstacademie in Tilburg, heeft hij als geluidsman en editor aan de meest uiteenlopende producties gewerkt. Daarnaast regisseerde hij een aantal korte fictiefilms. In de loop van de jaren heeft de documentairefilm zijn liefde gewonnen. Behalve als geluidsman werkt hij nu voornamelijk als regisseur van documentaires voor de publieke omroep. 

De rol van sociale codes in ons leven is een terugkerend thema in zijn werk. Hij maakte onder andere Schoolplein, een conceptuele documentaire over een schoolplein, gefilmd vanaf zijn balkon, en Bidcatcher, een visuele impressie van een veiling, waarmee hij de prijs voor beste documentaire op het Tampere Filmfestival won. Momenteel ontwikkelt hij Het Chimpansee Complex, een film over het resocialisatieproces van getraumatiseerde chimpansees.

De regels van Matthijs is een persoonlijke documentaire over zijn autistische schoolvriend.

 

Awards / Festivals

Netherlands Film Festival in 2014 - Dutch Documentary Competition

Presskit
( ... )

je voudrais Devenir...

Benoit Van Wambeke
Intro

une série de documentaires pour enfants de Benoit Van Wambeke


Mini-foto voor intro: 
Info

une série de documentaires pour enfants de Benoit Van Wambeke Benoit Van Wambeke, en co-production avec KETNET, en collaboration avec Agentschap Ondernemen (gouvernement flamand)

Aussi loin que nos souvenirs nous le permettent, cette phrase nous a, à tous, trottée un jour ou l'autre dans la tête lors de notre enfance. Quels sont les facteurs qui font que tel ou tel individu choisit tel ou tel métier ?
L'environnement social et l'éducation sont probablement des éléments essentiels mais, heureusement, ils ne sont pas les seuls. Désir, rêve et plaisir peuvent également être des moteurs de satisfaction qui aident l'individu dans le choix de son occupation professionnelle.
"Je voudrais devenir..." fait découvrir aux enfants, des femmes et des hommes qui exercent un métier "extraordinaire" - le leur - et les guide à travers les infinies possibilités qu'il y a à choisir un métier. La passion et le plaisir peuvent finalement être les éléments fondamentaux de leur choix, de leur vie.
"Je voudrais devenir..." raconte des histoires de "héros".  Chaque épisode s'intéresse à un "héros" en pleine action.
"Je voudrais devenir..." est structuré par des chapitres et est animé par Piper - un personnage virtuel en 3D - qui aide les enfants à comprendre chaque épisode avec humour, passion et parfois même, effronterie...
"Je voudrais devenir..." se déroule dans des décors surprenants, ouvre l'esprit, invite à découvrir, voyager et apprendre

Credits

réalisation Benoit Van Wambeke
écrit par Nathalie Haspeslagh and Bob Goossens
caméra Jan Mestdagh
animations Walking The Dog

Director

Benoit Van Wambeke graduated IAD Brussels
after a career as assistant director of features, televisionfilms and commercials Benoit is directing corporate films, commercials, fictive shortmovies and his own documentaries (youíll never walk alone - 52í RTL-TVI) as well as commissioned projects (the caleidoscopic series - La CitÈ Radieuse - Arte France).

Trailer
( ... )

Le Drôle de Guerre d'Alan Turing

Denis van Waerebeke
Intro

a film by Denis van Waerebeke, en co-production avec les Films d'Ici, ARTE et la RTBF

Mini-foto voor intro: 
Info

Un film de Denis van Waerebeke, en co-productiom avec les Films d'Ici ARTE et la RTBF, avec le soutien du programme Media de la communauté Européenne, Procirep, CNC, la région Poitou-Charentes, Sofica, le centre du cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles et de VOO, et Universciences.

Alan Turing est, sans aucun doute, l’un des grands esprits scientifiques du XXème siècle. Peu d’autres ont abordé, avec autant de succès, des domaines aussi variés.
Mathématicien, héros (longtemps oublié) de la Seconde Guerre mondiale, il contribue à la victoire des Alliés en cassant les codes allemands... Pionnier de l’informatique, il écrit quelques uns des premiers programmes informatiques et invente l’idée d’intelligence artificielle. Et pourtant, ce destin exemplaire prend un tour tragique : son homosexualité lui vaudra d’être persécuté par son propre pays. Il mourra à 43 ans dans des circonstances encore mystérieuses...
Ce film de 52 minutes propose de faire découvrir l’étonnant destin de ce personnage dont les idées scientifiques ont tant contribué à façonner le monde d’aujourd’hui.

Director

CV DENIS VAN WAEREBEKE

Wiseband (2013)
2 films d’animation pour le lancement du site web du même nom
L’Europe des écrivains (2013)
Habillage pour l’émission d’Arte
Crise / Croissance / Concurrence / Travail / Circuit économique (2012)
5 films de 5 minutes pour pour la Cité de l'économie et de la monnaie, production Montage
séquences animées
 pour "Somnolence" (2012)
un documentaire de Maryse Bergonzat, production Quark
Le TGV raconté aux Martiens & Piétons augmentés (2011)
2 court-métrages en animation pour l’exposition Des transports et des Hommes
James, ou Le roman d’un médicament (2010)
court-métrage animé pour l’exposition Contrefaçon production Cargo films pour Universcience sélectionné à Imagine Science Films 2010 (New York)
Graines de chercheurs (2010)
web-documentaire, production : l’Œil sauvage avec le CNRS et la Cité des sciences
Alphonse contre Crounchymax & Comment nourrir tout le monde (2009)
2 courts-métrages en animation pour l’exposition Bon Appétit, production Montag
finaliste aux Vimeo awards 2010 /// Prix du film éducatif ou scientifique à Annecy 2011
Changer le monde avec le doigt (2009)
court-métrage coécrit avec Jackie Berroyer pour Cut-up (Arte), production Quark
Espèces d’espèces (2008)
documentaire scientifique, 90 min - production Ex-Nihilo / Agat films / France 5 / Arte
grand prix au Festival international du film scientifique de Paris 2008, grand prix au
Science Film Festival Thailand 2009, festival du film de science La Réunion 2008, etc.
Listomania (2007)
pilote pour un magazine de société 2007 production Quark pour Arte (unité documentaire)
Classification systématique du vivant extraterrestre (2006)
12 min. - parodie de films scientifique mélangeant extraits de films et
animation production Cargo pour la soirée « Cosmic Connexion » (Arte)
Karambolage (2003 - 2004)
une dizaine de sujets en animation pour l’émission d’Arte
Archimède (2003 - 2004)
collaboration régulière à l’émission scientifique d’Arte réalisation d’une rubrique quasi-hedomadaire en animation
Cyberculture (1996-1999)
collaboration régulière au magazine de Canal + réalisation de numéro spéciaux, notamment « Simulateurs ! » et « 25 ans de jeux vidéo »
Clips (1993-1998)
(Les Innocents, Vladtronic...) & spots publicitaires (Volkswagen...) production Le Village et Gédéon
La saga des Nobel (1997)
conception graphique de la série (13 x 26 minutes) & réalisation de 2 films
production Guilgamesh pour la Cinquième
Extérieurs nuits (1993-1994)
collaboration régulière à l’émission de cinéma de FRANCE 3, production Flachfilm
Le bal des casse-pieds (1993)
générique pour le film de Yves Robert
L’œil du cyclone - Overgame (1993)
documentaire / création autour des jeux vidéo, production Le Village pour Canal +
Dynamo (1992)
sujets en banc titre et animation par ordinateur pour le magazine de La Sept Production Téléma / La Sept
Le Grand Marteau Show (1988)
jeu télé parodique, production Ex-Nihilo pour Vidéo Plaisir (CANAL +)
prix de la première oeuvre du GREC, mérite spécial au Tokyo Video Festival

( ... )

SUR LES TRACES DE ROBERT VAN GULIK

Rob Rombout
Intro

a documentary film by Rob Rombout

Mini-foto voor intro: 
Info

un film de Rob Rombout, en co-production avec Zeppers Film, avec le support du Flanders Audiovisual Fund, le Centre du Cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles et de VOO, The Netherlands Film Fund, le Tax Shelter du Gouvernement Fédéral belge.

Robert van Gulik (1910-1967) est peut-être un des auteurs néerlandais les plus lus au monde. Ce diplomate, sinologue et érudit est principalement connu pour ses romans policiers dont le juge Ti est le héros. Ces livres sont à de nombreux égards des projections de sa propre vie, un dialogue entre lui-même et son personnage de fiction. Cette dualité est également présente dans le projet de film: réalité et fiction se confondent.

Credits

écrit et réalisé par Rob Rombout
photographie Stef Tijdink
son Yves Goossens-Bara
co-producteur Frank van den Engel

Trailer
Presskit
( ... )

Le fils unique

Simonka De Jong
Intro

un film de Simonka de Jong

en co-production avec IDtv-docs, le Dutch Buddhist Broadcast company, avec le support du Dutch film Fund, du Dutch Media-fund, du Dutch coBo-Fund et du Flanders Audiovisual Fund.

Mini-foto voor intro: 
Info

a film by Simonka de Jong, en co-production avec IDtv-docs, le Dutch Buddhist Broadcast company, avec le support du Dutch film Fund, du Dutch Media-fund, du Dutch coBo-Fund et du Flanders Audiovisual Fund.

Le mariage forcé du fils Pema avec une jeune fille issue de son village d’origine pèse sur les liens qui unissent une famille tibétaine répartie aux quatre coins de la planète

Credits

Written & Directed by Simonka de Jong
camera Wiro Felix
sound recordist Rik Meier
edited by Menno Boerema
original music by Hans Helewaut
De_tocht 1Nils Fauth

Trailer
Awards / Festivals

World première at IDFA, Amsterdam, The netherlands, 2012
official selection Hot Docs, Toronto, 2013
Documentary Edge Festival, New Zeeland, 2013

( ... )

Dreamcatchers

Cédric Bourgeois & Xavier Séron
Intro

un film de Cédric Bourgeois & Xavier Séron

En co-production avec Novak Prod et RTBF, avec le support du Flanders Audiovisual Fund, du centre du cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles et de Voo, et CBA.

Mini-foto voor intro: 
Info

a film by Cédric Bourgeois & Xavier Séron, en co-production avec Novak Prod et RTBF, avec le support du du Flanders Audiovisual Fund, du centre du
cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles et de Voo, et CBA.

Un groupe d’apprentis catcheurs mus par l’énergie de Salvatore Bellomo (60 ans) s’entraine avec acharnement dans l’arrière salle d’un café du Borinage, ancienne région minière de Belgique. Le Gigolo, Tarzan, Andynamite, Priscilla, La Rage, Eddie Dark ... rêvent tous de devenir professionnels, comme leur professeur. Pendant plus de trente ans, Salvatore a catché avec les plus grands notamment au sein de la prestigieuse WWF. Aujourd’hui, il a décidé d’emmener ses élèves aux Etats-Unis sur les traces de son passé. En attendant le grand jour, ils vivent ensemble leur passion prenant parfois des risques insensés pour satisfaire le public local et forcer l’avenir.

Director

Xavier Séron

Réalisateur et scénariste, Xavier Seron est né à Bruxelles en 1975. Après des études de droit, il entre à l’Institut des Arts de Diffusion en 2001. En 2005, Rien d’insoluble, son film de fin d’études, est primé à de multiples reprises et sélectionné dans plus d’une cinquantaine de festivals à travers le monde (parmi lesquels la Mostra de Venise). En 2007, il écrit et réalise avec Christophe Hermans un court métrage de fiction intitulé Le Crabe. Le film est notamment sélectionné au festival Premiers Plans d’Angers et remporte diverses récompenses parmi lesquelles : le Prix du Meilleur film au Festival International du Film Francophone de Namur ainsi qu’au Festival International du court métrage de Téhéran. En 2008, il collabore à l’écriture du long métrage documentaire Les Parents de Christophe Hermans et coécrit En compagnie de la poussière, un court-métrage de Jacques Molitor (sélectionné au festival de Locarno). Pour Bouli Lanners, il réalise avec la complicité du comédien Jean-Jacques Rausin L’Eldorado selon Jean-Jacques, le making-of du film Eldorado. En 2010, il commet avec Meryl Fortunat-Rossi un court métrage éthologique et éthylique intitulé Mauvaise lune. Au Brussels Short Film Festival, le film remporte le prix du public et le prix d’interprétation masculine (décerné à Jean-Jacques Rausin). En ce moment, Xavier prépare Je me tue à le dire, son premier long métrage de fiction ainsi que Dreamcatchers, un documentaire sur des catcheurs belges.

Cedric Bourgeois

Né en 1983, Cédric Bourgeois quitte la France pour s’installer à Bruxelles juste après son BTS Audiovisuel option montage à Bayonne. En 2008, il réalise et autoproduit son pemier court métrage Il n’y a pas d’ailleurs qui sera à la Sélection officielle non compétitive Festival International du Film d’Amiens (2009) et à la Sélection officielle du Festival International du Film Policier de Liège (2010). En 2009, il enchaîne avec une autre autoproduction, un clip-fiction Littles Ones qui sera à la Sélection officielle catégorie clip du Festival International du Film de Namur (2009) ainsi qu’à la Sélection officielle Fantasporto (2010). Il assure depuis 2009 la réalisation (filmage et montage) des bonus DVD court métrages de la Semaine de la Critique à Cannes. Dreamcatchers est son premier documentaire.

( ... )

Reveka

Christopher Yates & Benjamin Colaux
Intro

UN FILM DE CHRISTOPHER YATES ET BENJAMIN COLAUX

Quatre mineurs boliviens montrent la fragilité de l'homme et tente d'immortaliser

Mini-foto voor intro: 
Info

un film de Christopher Yates & Benjamin Colaux en co-production avec Playtime Films, avec le support du centre du cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles et de VOO,  le WIP et le Vlaams Audiovisueel Fonds.

En suivant quatre mineurs boliviens dans leur rapport intime aux fantômes et aux légendes, « Reveka » parle de la fragilité de l'homme et tente d'immortaliser, le temps d'un film, une tradition vouée à disparaître dans l'affaissement d'une montagne emblématique.

Des milliers d'hommes s'engouffrent chaque jour dans les entrailles du Cerro Rico, l'une des plus anciennes mines d'argent de Bolivie que les premiers esclaves indiens et africains appelaient la mangeuse d'hommes. À partir du seizième siècle et durant les trois siècles de domination espagnole qui ont suivis, les indiens Quechua ont réadapté leur mythologie pour faire face, d'une part, à l'horreur du travail et, d'autre part, pour exorciser le crime qu'ils commettent malgré eux en creusant le sol : le « viol » de la Pachamama, la Terre-Mère.

Pancho, Hilarion, Claudio et Marco travaillent ensemble à Rebecca, une petite concession minière perdue dans l'immensité du Cerro Rico. En s'enfonçant dans les mines du diable, ces hommes abandonnent quotidiennement le décor majestueux des Andes pour le confinement et l'obscurité de la mine où tout rappelle constamment la présence de la mort. Leur identité s'efface lorsqu'ils rejoignent ce lieu chargé d'histoire pour glisser peu à peu vers leur devenir-fantôme.

La précarité du travail minier s'est renforcée par la crainte récente que le Cerro Rico puisse s'écrouler. Le centre de la montagne s'affaisse, fragilisant la structure entière. Alors que la menace d'effondrement devient de plus en plus imminente, les quatre hommes devront prendre position face à cette urgence et affronter de nombreuses remises en question. Ils se battent contre la fragilité de leur condition, et tentent de s'extirper de l'emprise de la mangeuse d'hommes en se créant une identité que cette dernière lui refuse. Chacun réagira selon sa dévotion aux ancêtres et à la mine Rebecca. Que ce soit par acceptation, abandon, ou même par peur ou violence, les quatre mineurs devront évoluer dans l'inquiétude d'un avenir incertain.

En s'attardant sur des détails corporels et matériels qui rendent palpable le travail minier, nous partons à la recherche d'un temps révolu qui trouve sa trace dans la répétition du geste physique du mineur. Epidermique et sensoriel, le film voyage à travers les peurs, les rêves, les légendes et les superstitions indigènes pour les confronter à

Director

Christopher Yates

TRAINING

2003:Graduated in editing, cinema school, IAD, distinction
1999-2000: one year in directing, cinema school, IAD
1997-1999: Bachelor in Philosophy, ULB
1996-1997: one year in piano, Jazz Studio at Anvers  
 
DIRECTING
 
'The Age of Death', 90’ creative documentary, coLdirector with Benjamin Colaux. In  
development
 
'Passionate Kiss', choregraphic shortfilm in collaboration with Edith Depaule. Director,
camera operator and editor. In  post-production
 
'Retour à l'école ', a 26’ documentary in collaboration with the Tof Theatre. Director
and camera operator. In  post-production
 
'Libre comme l'R' &   'Eric Durnez ' two commercials for the theatre “Le Rideau de
Bruxelles”, may 2011 and October 2011, director, camera operator and editor.  

'Not here ' creative documentary about   'Girls in Hawaii' Belgian rock band, camera
operator and director. 2009
 
Live performance recording live of 'Girls in Hawaii', director. 2008.
 
Scenography (video & shadows theatre) for the Belgian band tour 'Austin Lace'. 2008-2009.

Our dynamic earth' multimedia project for an environment museum at Edinburg.
Director of the multimedia team, director of promotional videos, editor. 2006.
 
'Netdays' commercial for an electronic art festival, director. 2003.
 
'L’âge nu': final study work, shortfilm by Shadi El-Haj, co-director & editor. 2003.



COLAUX Benjamin


Etudes Institut des Arts et Diffusions Louvain –La-Neuve Belgium
2003-2004: dissertation :  'cinema in a natural way' (Distinction)
2000-2003: Graduated in editing section (Grande distinction)
1999-2000: Graduated in directing


Professional experience
2009-2010 :
- Camera operator for a live performance at Woluwe Shopping : Bruno Cattrysse
- Photographer et camera operator for events : ALGOREL (Disneyland Resort Paris )
- 'Trainer' Canon 5D Workshop : MOSTRA
- Editor (reportages, video clips, corporate films) : MOSTRA, WATCH, KILOU.BE
- Editor for 'Six couleurs' : NATO
- technician & editor: Parliamentary sessions at Strasbourg
2003-2008 :
- Producer, director & editor for corporate films 'Echos de la terre' : ARSIA
- Editor (ESA, COE, various reportages, ...) : WATCH TV
- Editor for 'Kopernic' : KILOU.BE
- Compositing & news editing (europalTV) : MOSTRA
- Editor (trailers) : RTL TVI
- Editor (sport trailers) : BELGACOM TV
- 'Trainer' Final Cut Pro & motion : SOFTRON
- Editor (corporates) : ARJUNA PRODUCTIONS
- Editor (CPAS corporates : 5 topics, 30’ ) : TAMTAM FILMS&TV
- Editor for weekly short programm 'ça roule' : JANIC VIDEO PRODUCTION.
- Location manager ('Question d'argent', commercials) : TAMTAM FILMS TV
- Editor assistant : TAMTAM FILMS TV
- Camera operator (corporate : Expo Brussel Kart) : TITLE FILMS
- Producer, director & editor for corporates : PHYTOPHAR
- Director & editor (commercials) : TIC TAC PHOTO (steadycamer : Oliver Merckx)
- Director, camera operator & editor (corporates) : BMW concessionnaires
- Editor (video clip 'Dian B') : LA PRODUCTION
- Editor (trailers, concerts) : LA PRODUCTION
- Shooting - a documentary about a prison in Madagascar
- Shooting – a reportage about Nicolas Philibert’s actors : 'Etre et avoir'
- Editor (fiction, final study work : ' Loin des Yeux ') by Serge Mirzabekiantz
- Editor (documentary, final study work : ' En de tijd gaat') by Sebastien Willemans

Trailer
( ... )

RED STAR LINE

Daniël Cattier & Fabio Wuytack
Intro

un collection de documentaires de Daniël Cattier et Fabio Wuytack

en coproduction avec VRT-Canvas, Eklektik Production, RTBF, Casakafka
Pictures, le musée Red Star Line, avec l'aide du Mediafonds, le centre
du cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelles et de Voo, Wallonie et la région Bruxelles-Capitale, le programme Media de la Communauté européenne.

Mini-foto voor intro: 
Info

un collection de documentaires de Daniël Cattier et Fabio Wuytack, en coproduction avec VRT-Canvas, Eklektik Production, RTBF, Casakafka Pictures, le Musée Red Star Line, avec l'aide du VAF Mediafonds, le centre du cinéma de la Fédération Wallonie-Bruxelleset de Voo, Wallonie et la région Bruxelles-Capitale, le program Media+ de la communauté Européenne.

De 1873 à 1934, la compagnie maritime belge Red Star Line a transporté environ 2 millions d’émigrants d’Anvers à New York.
Ce qui fait de la Red Star Line une société unique, c’est qu’au cours de sa riche histoire, elle a essentiellement transporté des citoyens de l’Europe de l’Est vers les Etats-Unis, dont beaucoup étaient d’origine juive.
À cette époque, Anvers constituait ainsi le plus important port de passagers d’Europe.
La série documentaire livre une mosaïque de récits d’hommes et de femmes qui ont émigré. À Ellis Island, l’île située face à New York qui accueillait à l’époque tous les émigrants, des enregistrements audio ont été conservés avec plus de 2000 interviews de personnes qui témoignent à propos du voyage le plus important de leur vie. Nous nous rendons avec ces enregistrements sonores authentiques chez les descendants de ces passagers de la Red Star Line installés aux Etats-Unis. Avec eux, nous découvrons pourquoi ils ont tout quitté, comment ils ont rejoint Anvers, comment la RSL les a emmenés jusqu’à New York et comment ils ont essayé de se construire une nouvelle vie de l’autre côté de l’océan.

Press

Review Humo
Tv-review: 'Red Star Line ' op Canvas
In de eerste aflevering bleek al snel dat het verhaal van die scheepsreus al die aandacht meer dan waard is. De kleine verhalen van de miljoenen migranten die eind 19de eeuw en begin 20ste eeuw de oversteek waagden naar het Beloofde Land bieden een onschatbare inkijk in een verleden dat we anders alleen maar van droge geschiedenislessen zouden kennen. Hun overtocht was in de meeste gevallen allesbehalve een plezierreisje, maar werd ingegeven door nopende redenen die wij ons – badend met ons gat in de spreekwoordelijke boter – nauwelijks nog kunnen voorstellen. Extreme armoede bijvoorbeeld, niet alleen in het verre Oost-Europa, maar evengoed hier in België, waar kinderarbeid een vanzelfsprekendheid en houten vloeren een overbodige luxe waren voor het gros van de bevolking. Ook abstracte termen die wij ons enkel vaag uit de lessen geschiedenis herinnerden als de ‘pogrom’, de Jodenvervolging in Rusland aan het begin van de 20ste> eeuw, kregen door de getuigenissen uit ‘Red Star Line’ een nieuw, glashelder gezicht. Hoewel er achter de meeste immigratieverhalen pure miserie schuilging, werden ze door de makers met verrassend veel sereniteit gebracht. De getuigenissen die de kern van de reeks uitmaken zijn dan ook behoorlijk uniek: ze gaan vaak meer dan 100 jaar terug, maar zijn dankzij het Oral History Project, dat duizenden migranten nog bij leven hun verhaal op tape liet vertellen, van de vergetelheid gespaard gebleven. De makers hebben er wijselijk voor gekozen om die verhalen voor zich te laten spreken. Een slimme zet, want door die kleine, hyperpersoonlijke getuigenissen uit eerste hand wordt de kijker automatisch mee in de grotere geschiedenis erachter gezogen. ‘Red Star Line’ is een kostbaar geschiedenislesje vermomd als zorgvuldig gemaakte toptelevisie. Eentje dat daarenboven nopend actueel is: elke politiek partij die zijn zegje wil doen over migratie, een term die ondertussen holler klinkt dan een echo in het gat van onze Reetman, weet waar hij de volgende dinsdagen op moet afstemmen. De rest hopelijk ook.

Quote:
‘Voor de meesten was de reis er niet eentje ergens naartoe. Ze wilden in de eerste plaats ergens van weg.’ Carole Malkin, dochter van een joodse immigrant uit Rusland.

Humo interview  - 1 oktober 2013
Vóór de schietpartijen op scholen, de extreme ongelijkheid en de export van credit crunches, hamburgers en haat, moet Amerika best een aantrekkelijk land geweest zijn. Tussen 1873 en 1934 emigreerden ongeveer 2,5 miljoen Europeanen vanuit Antwerpen naar de Verenigde Staten.

red star line
Off World, het productiehuis achter doorwrochte documentairereeksen 'Hoge bomen' en 'Arm Wallonië', heeft een driedelige documentaire klaar over Red Star Line, de Belgische rederij die de overtocht verzorgde.

Fabio Wuytack (samen met Daniel Cattier coregisseur) «Een anderhalf jaar durende zoektocht doorheen 's werelds archieven heeft ons een schat aan nooit eerder in België vertoond materiaal opgeleverd. We gebruiken unieke beelden uit Oost-Europa, Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten. We hebben zelfs samengewerkt met het archief van Steven Spielberg.

»Het meest trots ben ik op de bijdragen van het Oral History Project van Ellis Island, het eiland voor Manhattan waar de immigranten ontscheepten. Hun archief bevat tweeduizend interviews met passagiers die na hun aankomst vertellen over het hoe en waarom van hun oversteek. Björn Soenens doet dan wel de voice-over, deze stemmen zijn het kloppende hart van de documentaire.

HUMO Er wordt weleens gezegd dat de Red Star Line de Verenigde Staten heeft grootgemaakt. Hoe schat u het belang ervan in?

Wuytack «Het is alleszins een onwaarschijnlijk stuk vaderlandse geschiedenis dat uit ons collectieve geheugen was verdwenen. Deze scheepvaartcompagnie heeft het leven van miljoenen mensen veranderd. Al was Red Star Line in de eerste plaats een hardcore immigratiebusiness: de bloeiende Amerikaanse industrie zoog miljoenen arbeiders uit Europa aan.

»In de docu volgen we zo Louis Wallot, een glasblazer uit Charleroi die België verliet na de onlusten van 1886 over onmenselijke werkomstandigheden. De arbeiders hadden genoeg van hun uitzichtloze situatie in België en zochten hun geluk elders. Na de oversteek met de Red Star Line vestigde hij zich in de staat Pennsylvania, in een dorpje met de naam Charleroi. Dat bestaat trouwens nog steeds.»

HUMO De Red Star Line heeft ook bekend volk naar de Nieuwe Wereld gebracht, zoals Albert Einstein en Irving Berlin.

Wuytack Dat waren passagiers uit de eerste klasse. We hebben de vipzijde van het verhaal doelbewust links laten liggen en gefocust op de mensen uit de derde klasse, zij die op de vlucht sloegen voor de grote maatschappelijke veranderingen van die tijd.»

HUMO Zijn er nog passagiers in leven?

Wuytack «Jawel. Op basis van de getuigenissen uit het Oral History Project kwamen we terecht bij de nu 100-jarige Morris Moel in Florida. Hij was negen jaar oud toen hij samen met zijn familie de oceaan overstak.»

HUMO Klopt het dat onze toenmalige regering van de gelegenheid gebruik maakte om ook zwervers, weeskinderen en gedetineerden op de boot te zetten?

Wuytack «Zulke verhalen ben ik niet meteen tegengekomen. Maar 't is wel zo dat de immigratiepost op Ellis Island de opdracht kreeg om bedelaars tegen te houden. De restricties werden ook steeds strenger. Zo mochten op een bepaald moment alleenstaande vrouwen het land niet meer binnen: de autoriteiten vreesden dat het om prostituees ging.

»Er was ook een bijzonder strikt onderscheid tussen de verschillende klassen. Zo stootten we op het verhaal van een jongetje uit derde klasse dat naar eerste klasse was geslopen, op zoek naar voedsel. Toen de crew hem betrapte, kreeg hij er flink van langs.»

HUMO In de film 'Titanic' sluipt derdeklassepassagier Leonardo di Caprio ook naar eerste klasse, om er met de nette Kate Winslet te dansen.

Wuytack (lacht) «Ook van zulke taferelen hebben we jammer genoeg geen bewijzen gevonden. Maar die grandioze periode van de stoomscheepvaart leent zich natuurlijk wel heel erg tot filmische romantiek.»

HUMO De televisiepremière is één week na de opening van het Red Star Line Museum in Antwerpen. De laatste jaren sprongen de migratiemusea in Londen, Bremerhaven, Cherbourg en Hamburg als paddenstoelen uit de grond. Hebt u daar een verklaring voor?

Wuytack «Migratiestromen zijn een voortdurend weerkerend fenomeen en het is fascinerend om te zien hoe men dat probleem in de loop van de geschiedenis heeft aangepakt.

»In onze documentaire wil de Rus Abraham Spiwak zijn lief naar Amerika achternareizen, maar als dienstplichtige in het Russische leger mocht hij dat niet. Hij vluchtte naar Antwerpen en maakte alsnog de oversteek. Zijn verhaal deed me denken aan dat van een Iranese familie in mijn geboortedorp Wachtebeke: de vader wilde zijn zoon voor diens achttiende verjaardag in België krijgen, omdat hij anders als dienstplichtige geen kans meer zou maken. Dat resulteerde in een gelijkaardige onderneming op leven en dood. In wezen is er dus weinig verschil tussen een Rus uit de 19de eeuw en een Iranees uit de 21ste eeuw. De drang om ergens anders een beter leven op te bouwen is van alle tijden.»

 

Director

Daniel Cattier is a freelance film director. His aim is to tell stories linked with Africa. Through his mixed cultural and linguistic background, his father being Belgian and his mother Zimbabwean, the issue of identity is at the core of his interests. After completing the first cycle of a law degree, he read Politics and History at London University School of Oriental and African Studies. Prior to filmmaking he worked as a Reasearch and Campaign Assistant at the International Secretariat of Amnesty International. He then moved into TV production by working as a Reasercher for documentaries produced for Channel 4, BBC and France 3. Beside his personal projects, he does storyboards and directs corporates, TV programmes as well as commercials.

Trailer
Awards / Festivals

Pitched at Sunny side at the Doc (2012)
Pitched at Dragon Forum (2012)

Presskit